03
04
05
06

W RZECZY SAMEJ

czyli o sztuce projektowania

REKWIZYT

warsztaty / prowadzący: Zbigniew Szumski

Warsztaty pn. REKWIZYT dotyczyły użycia rekwizytu przez ucznia-performera w kontekście projekcji wideo. Autorami projekcji byli sami uczestnicy zajęć, tworzący w trakcie trzech spotkań cykle rysunkowe, będące wypowiedziami na temat stanów psychicznych doświadczanych w sytuacji zagrożenia i przymusowej izolacji. To, co w filmie AKWARIUM jest jedynie „cieniem”, projekcją, w kontakcie z realnym przedmiotem stanowi „starą-nową” jakość przedmiotów używanych na co dzień. W życiu przedmioty są naszymi pomocnikami. Teatr używa przedmiotu-rekwizytu z całą determinacją jako przeszkody. Przeszkody-pomocnika. Sztuczność przedmiotu-rekwizytu zmusza aktora do wysiłku. W pracy z uczniem-performerem zastosowaliśmy podstęp. W tym projekcie projekcja wideo jest cieniem. Przedmioty też są cieniem. W sensie symbolicznym ale także praktycznym. Ja, uczeń, stoję przed ekranem i rzucam cień. Warsztaty były pierwszym etapem realizacji większego planu. Większy plan to rozpoznanie siebie w kontekście społecznym, w kontekście zagrożenia, na przykład pandemią. Pytanie, które stawiamy sobie na początku i na końcu warsztatów brzmi: czy sztuka jest pomocna? Nie, czy jest potrzebna, ale czy jest pomocna.



PROJEKTor

warsztaty / prowadzący: Jovanka Tomaszewska, Wojciech Kołyszko

Wszystko, z czym spotykamy się w życiu codziennym jest przez kogoś lepiej lub gorzej, mniej lub bardziej świadomie zaprojektowane. Poprzez osobiste doświadczenie uczestnicy zajęć przekonali się, jak ważna jest forma każdego przekazu, przedmiotu, przesłania. Wszystkie proponowane doświadczenia dotyczyły relacji słowo-obraz. Krótki tekst lub jedno, dwa słowa zestawione z obrazem jako ilustracja, kontrapunkt. Dodatkowym celem zajęć było wzmocnienie poczucia sprawczości oraz pobudzenie kreatywności uczestników i uczestniczek. Podczas dwudniowych warsztatów zrealizowane zostały następujące tematy: ilustracja „nietautologiczna” z pomocą form abstrakcyjnych, metafory lub skrótu oraz zadanie typograficzne — monogram, logotyp (np. znalezienie odpowiedniej formy do napisania ulubionego słowa, własnego imienia lub imienia nazwy popkulturowego bohatera/bohaterki itp.). Uczestnicy poznali też kulisy tworzenia filmu animowanego. Warsztatom towarzyszyła projekcja autorskiego filmu Wojciech Kołyszki pt. „Fikotko, wróć”. Tytułowa Fikotka, gwiazda memów, pod wpływem impulsu porzuca rodzimy MemLand i zaczyna wędrówkę przez bezgraniczny Kosmos Obrazów, w wyniku czego stopniowo odkrywa własne uczucia i potrzebę autonomii. W końcu, dzięki swej determinacji i wsparciu Gameona, uciekiniera z gry komputerowej, znajduje drogę życiową związaną z potrzebą tworzenia.

Zdjęcia: Michał Mazurkiewicz

SZTUKA SZABLONU

warsztat / prowadzący: Andrzej Miastkowski vel Egon Fietke

Warsztat poświęcony szablonowi – integralnej technice sztuki ulicznej. Zajęcia zostały podzielone na dwie części. Pierwsza składała się z pokazu dokumentacji i prezentacji gotowych szablonów, w tym prac artysty zaproszonego do poprowadzenia zajęć. W części drugiej, praktycznej, uczestnicy wykonali autorskie szablony, które następnie odbili na wcześniej przygotowanych planszach, tekstyliach i ubraniach. Uczestnikom warsztatu zaproponowano dowolność tematu. Powstały prace złożone z napisów i te bardziej skomplikowane w postaci wzorów i grafik. Nowością dla większości była możliwość twórczej zabawy farbami w spreju i zaskakujące niekiedy rezultaty, które można uzyskać przy pomocy tej techniki.

Zdjęcia: Michał Mazurkiewicz

DOMEK NA MIARĘ

warsztat / prowadzący: Krzysztof Faber

Wielu ludzi na świecie doświadcza obecnie przymusowego zamknięcia w swych domach, więc elastyczność przestrzeni wydaje się być bardzo aktualnym tematem. Inspiracją dla działań warsztatowych była pomysłowa i zabawna książka pt. „Domek” Aleksandry i Daniela Mizielińskich, z której odbiorcy mogą dowiedzieć się, jak bardzo różne potrafią być ludzkie domy i jak fascynującą sztuką jest architektura. Celem zajęć było w głównej mierze zaznajomienie uczestników z przestrzennym projektowaniem architektonicznym. Młodzi ludzie często mają problem z widzeniem i rozróżnianiem, tym bardziej z tworzeniem trójwymiarowych brył. W pierwszej części warsztatów zadanie dotyczyło zaprojektowania przez ucznia autorskiego domu marzeń i otoczenie wokoło niego. W kolejnej części spotkania uczestnicy tworzyli architektoniczne modele przestrzenne przy użyciu styroduru, tektury i innych gotowych elementów. Stworzone podczas zajęć modele domków miały pozostawać w symbiozie z istniejącymi już budynkami, działać jak pasożyt lub wtapiać się w ich otoczenie.

Zdjęcia: Michał Mazurkiewicz

ABSURD.
STRUKTURA, AKCJA, OBIEKT

podkast: Arti Grabowski

Andy Warhol stwierdził kiedyś, że „jeśli wystarczająco długo będzie się patrzeć na jakąś rzecz, to w końcu straci ona jakiekolwiek znaczenie. I o to chodzi w absurdyzmie”. Absurd, z łac. obs ordine, czyli „stojący poza porządkiem”, wymyka się wszelakim utartym definicjom i przyswajalnym pojęciom. Z założenia pozbawiony jest celowości i jasnych znaczeń, z drugiej zaś strony absurd może być niezwykle kreatywny, o nieokiełznanym wręcz potencjale twórczym narzędziem. Podkast „Absurd. Struktura, akcja, obiekt” poświęcony jest tym artystom, dla których absurd stał się kopalnią możliwości do projektowania zadziwiających koncepcji, scenariuszy filmów i obiektów utraconej służebności. Poznajemy w nim między innymi twórczość: Andy Kaufmanna, Meret Oppenheim, Richarda Wilsona, Shang Chengxiang, Baptiste-Debombourg, Mauricio Catalana i Jaime Pitarcha.



TYPOGRAFIA W PRZESTRZENI PUBLICZNEJ. TYPOAKTYWIZM

podkast: Marian Misiak

Podkast poświęcony bardzo ciekawej i pożytecznej inicjatywie określanej mianem typoaktywizmu. Taktyka ta sprzyja rozwojowi osobistemu i zawodowemu zarówno samych uczestników działań, np. poprzez kształtowanie umiejętności pracy w zespole czy zdolności skutecznego argumentowania, ale też przynosząca konkretne korzyści społeczne, takie jak poprawa jakości pejzażu miejskiego, będącego polem ich działań. Talent i wiedza ludzi zaangażowanych w tego typu społeczne akcje sprawia, że nasze otoczenie zyskuje bardziej nowoczesny i spójny wygląd, przy równoczesnym poszanowaniu kontekstu historycznego miejsca. Przy okazji mogą przytrafić się interesujące odkrycia.



SYMBOL BUDUJĄCY TOŻSAMOŚĆ
- LICZYRZEPA, KRAKONOŠ I RÜBEZAHL

podcast: Marian Misiak

Podkast poświęcony legendarnemu bohaterowi, który stanowi czytelny znak dla trzech kultur: polskiej, czeskiej i niemieckiej i buduje tożsamość kulturową dawnych i obecnych mieszkańców Sudetów. Rolę, jaką owa legendarna postać, a raczej jej graficzny symbol spełnia, jest ważna w kontekście społecznym — budzi świadomość wspólnotową, a silna identyfikacja z regionem przekłada się na poczucie odpowiedzialności mieszkańców za swoje miejsce do życia. Postać Ducha Gór, czy jakkolwiek inaczej go nazwać, bywa też nośnym narzędziem marketingowym, np. w reklamie usług turystycznych czy promocji produktów regionalnych, łącząc sferę symboliczną z życiem codziennym.

O PROJEKCIE

„W rzeczy samej, czyli o sztuce projektowania” to wielozadaniowy projekt edukacyjny odwołujący się do bardzo szerokiego pojmowania tytułowego pojęcia — od organizacji i kształtowania najbliższego otoczenia człowieka po poszukiwanie prawdziwie innowacyjnych rozwiązań w skali makro, np. w urbanistyce. Jak niewiele innych dyscyplin, projektowanie odwołuje się niemal w równym stopniu do sztuki, kultury czy techniki, co wydaje się stwarzać doskonały punkt wyjścia dla działań edukacyjnych rozwijających kreatywność, ale również uczących technicznego i inżynieryjnego myślenia o funkcji czy możliwościach realizacji projektu. W dzisiejszych czasach coraz częściej sami stajemy się projektantami, dzięki powszechności narzędzi takich jak komputery, drukarki, aparaty cyfrowe. Chodzi jednak o to, by użytkować je w sposób przemyślany. „Im bardziej amatorzy i ludzie spoza środowiska stają się świadomi tego, czym jest dizajn, tym bardziej sami zaczynają myśleć jak projektanci”, powiedział Rick Poynor, brytyjski pisarz zajmujący się projektowaniem, projektowaniem graficznym, typografią i kulturą wizualną. Świadomość taka niezbędna jest także po to, by uniknąć łatwych pułapek konsumpcjonizmu, które pogłębia między innymi wszechobecna agresywna reklama nowo powstałych dóbr. Autorom projektu zależało na ukazaniu procesu projektowania w szerszej perspektywie, nie zawężającej się tylko do stylizacji produktu. Poprzez zrealizowane działania edukacyjne zwróciliśmy uwagę uczestników warsztatów na takie problemy współczesności, jak ekologia czy wykorzystywanie odnawialnych źródeł energii oraz ład w przestrzeni publicznej. Staraliśmy się udowodnić, że praca koncepcyjna projektanta przekłada się na podnoszenie jakości naszego życia i otoczenia, nie mówiąc już o wyrównywaniu szans takim grupom społecznym, jak osoby niepełnosprawne, seniorzy itp.

Kurator projektu: Iwona Makówka



Folder podsumowujący projekt można obejrzeć online tutaj